een verhaal over water en veerkracht
Op de plek waar de Benedenrijweg en de Ringdijk in Bolnes samenkomen, ligt de ‘Zeemeermin op de golven’. Het kunstwerk kijkt uit over het water en herinnert aan de watersnoodramp van 1953 en de Deltawerken die daarna werden aangelegd.
Voor Dirk Groeneveld is het beeld extra bijzonder. Hij woont al bijna zijn hele leven aan de Ringdijk. Hij werkte bij het familiebedrijf aan de dijk en was veertig jaar vrijwilliger bij de dijkpost van het waterschap.
De watersnood van 1953
In de nacht van 31 januari op 1 februari 1953 werd Nederland getroffen door een zware storm. Ook in Ridderkerk stond het water hoog. Vooral de gebieden buiten de dijk kregen met wateroverlast te maken. Op verschillende plekken langs de Ringdijk dreigde de dijk door te breken.
Honderden vrijwilligers hielpen mee om de dijk te beschermen. Ook Dirks vader maakte deel uit van het dijkleger.
“Mijn vader reed op zijn motorfiets heen en weer tussen de mensen die op de dijk werkten en de commandopost. Hij bracht berichten over.”
Dirk was zelf zes jaar oud toen de watersnoodramp plaatsvond. Hij weet nog goed dat zijn vader hem liet zien hoe hoog het water had gestaan.
De dijken worden versterkt
Na de watersnoodramp was duidelijk dat er iets moest veranderen. In Zeeland en Zuid Holland werd jarenlang gewerkt aan de Deltawerken. Ook de dijken in Ridderkerk werden hoger en sterker gemaakt.
Voor Bolnes had dat grote gevolgen. Veel gebouwen langs de dijk moesten worden gesloopt.
“In Bolnes werd ongeveer tachtig procent van de gebouwen langs de dijk afgebroken. Daar stonden ook kerken, scholen en boerderijen tussen.”
Toch zijn er nog plekken waar je iets van de oude dijk kunt zien. Vlak bij Het Huys ten Donck zijn de oude helling van de dijk en een deel van de oorspronkelijke weg nog te vinden.
“Bijna niemand weet dat.” zegt Dirk.
De zeemeermin als herinnering
In 1993 waren de werkzaamheden aan de dijken in Ridderkerk klaar. Het kunstwerk ‘Zeemeermin op de golven’ herinnert aan het afronden van de Deltawerken.
Het beeld werd gemaakt door kunstenaar Jaap Hartman en op 1 september 1993 onthuld. Dirk was bij de onthulling aanwezig.
“Met stoomboot De Majesteit voeren we vanuit Rotterdam naar Ridderkerk. We meerden aan bij het Sluishoofd van Bolnes.”
Ook de plek van het beeld heeft een verhaal. De zeemeermin staat naast het gemaal, op grond van het waterschap. Tijdens de watersnoodramp werden hier veel zandzakken neergelegd om de dijk te beschermen.
De zeemeermin staat voor de bijzondere band die mensen met het water hebben. Het beeld herinnert tegelijk aan de watersnoodramp en aan alles wat daarna is gedaan om Ridderkerk beter tegen het water te beschermen.
“Hier ga ik nooit meer weg”
Dirk heeft altijd een bijzondere band gehad met de Ringdijk. Hij was jarenlang betrokken bij het waterschap en zette zich veertig jaar in als vrijwilliger bij de dijkpost.
Ook nu hij afscheid heeft genomen van het dijkleger, blijft de plek voor hem bijzonder.
“Op deze plek ben ik geboren en opgegroeid. Hier ga ik nooit meer weg.”
Tijdens Open Monumentendag kun je de ‘Zeemeermin op de golven’ en andere bijzondere plekken in Ridderkerk ontdekken. Het thema is dit jaar ‘Veerkrachtig erfgoed, in tijden van onzekerheid’. Een thema dat op deze plek goed past.
